Zarządzanie bibliografią

Menedżery bibliografii

Menedżer bibliografii to aplikacja wspomagająca: gromadzenie i zarządzanie danymi o wykorzystywanych materiałach (artykułach, książkach, rozdziałach, stronach internetowych itp.), generowanie opisów bibliograficznych wg wybranego standardu, wstawianie odnośników i bibliografii załącznikowej.

Dlaczego warto korzystać z menedżerów?

  • Menedżer umożliwia wybór stylu bibliograficznego spośród kilku tysięcy stylów, często przygotowanych zgodnie z wymaganiami konkretnych czasopism. To menedżer dba o to, by odnośnik był właściwie sformatowany, by kolejne pozycje w bibliografii miały ten sam kształt.
  • Program oferuje gotowy zestaw typów dokumentów, dla których opracowano elementy opisu bibliograficznego, ale również pozwala na samodzielne tworzenie nowych szablonów dla źródeł informacji.
  • Jednym kliknięciem można zmienić styl bibliograficzny, np. z oksfordzkiego na APA i przygotować bibliografię do pracy.
  • Narzędzie pozwala zarówno na manualne wprowadzanie danych bibliograficznych, jak i ich automatyczne pobieranie z istniejących baz danych.
  • Dane wpisuje się tylko raz, a korzystać z nich można już we wszystkich kolejnych artykułach. Ponadto można grupować rekordy według własnych potrzeb.
  • Program współpracuje z edytorami tekstów w celu tworzenia bibliografii załącznikowej, np. na potrzeby przygotowywanej publikacji.

Linki:
Czy badacz potrzebuje menedżera bibliografii?
Zarządzanie bibliografią i cytowaniami: menedżer bibliografii
Porównanie menedżerów bibliografii
Dlaczego nie należy używać bibliografii w Microsoft Word

Rada! Wybierając menedżera bibliografii warto, obok funkcjonalności, wziąć również pod uwagę:

  • typ aplikacji (program czy serwis internetowy),
  • rodzaj licencji (indywidualna, instytucjonalna),
  • system operacyjny (Windows, Mac OS X, Linux, itp.),
  • formaty importu i eksportu danych bibliograficznych,
  • style cytowań bibliograficznych,
  • współpracę z edytorami tekstu,
  • integrację z zewnętrznymi bazami danych.
Mendeley

mendeleyDarmowe (wersja podstawowa) oprogramowanie firmy Elsevier dostępne na system operacyjny Windows, Mac OS i Linux, jak również na urządzenia mobilne działające w systemie Android oraz iOS. Wymaga założenia konta na platformie Mendeley.com (pozwalające na pracę w tzw. chmurze).

W planie darmowym można otrzymać 2 GB przestrzeni dyskowej do przechowywania biblioteki plików oraz 100 MB przestrzeni współdzielonej.

Zalety:

  • posiada bogaty katalog stylów bibliograficznych (w tym polskich),
  • umożliwia przechowywanie i synchronizację dokumentów z różnych komputerów za pomocą prywatnego konta,
  • daje możliwość pracy na dwóch wersjach: desktop i web,
  • poprzez wtyczkę Web Importer umożliwia dodawanie rekordów bibliograficznych z poziomu przeglądarki internetowej, za pomocą której wyszukujemy informacje w bazach bibliograficznych, pełnotekstowych oraz przeglądając zasoby sieciowe (np. strony internetowe, Wikipedię),
  • pozwala na automatyczne generowanie bazy dokumentów ze wskazanego katalogu na dysku,
  • umożliwia tworzenie folderów, podfolderów, grup, dodawanie tagów,
  • współpracuje z edytorami tekstów i pozwala na automatyczne wstawianie przypisów w tekście,
  • posiada funkcje wyszukiwania haseł w dokumentach,
  • umożliwia automatyczne wykrywanie duplikatów rekordów bibliograficznych,
  • posiada wbudowany czytnik pdf,
  • umożliwia dzielenie się zgromadzonymi opisami z innymi naukowcami oraz pracę w grupach.

Wady:

  • nie ma polskiego interfejsu,
  • efektywność wtyczki Web Importer zależy w dużej mierze od poprawnego umieszczenia metadanych w strukturze plików html przez dostawców sieciowych baz danych,
  • bywa niestabilny,
  • powoduje automatyczną zmianę danych przy wyszukiwaniu.

Linki:
Menedżer bibliografii Mendeley
Krótki przewodnik po Mendeley
Instrukcja migracji – jak przenieść swoje źródła z innych narzędzi do Mendeley.
Tutoriale Video
Polskie style cytowań w Mendeley

Citavi

Citavi to wszechstronne i łatwe w użyciu narzędzie do zarządzania bibliografią i organizacji wiedzy. Umożliwia przeszukiwanie baz danych (w tym polskich) z poziomu programu. Citavi to trzy narzędzia w jednym: edytor bibliograficzny, organizator wiedzy i terminarz zadań. Program posiada polski interfejs i dostęp do polskich stylów bibliograficznych.

Zalety:

  • posiada polski interfejs,
  • daje możliwość przeszukiwania katalogów bibliotecznych i baz danych z poziomu programu,
  • umożliwia bezpośredni import danych z plików tekstowych (doc., xtl.),
  • daje możliwość uzupełniania rekordów o dane biblioteczne, np. sygnaturę,
  • zawiera bogaty katalog stylów bibliograficznych (w tym polskich),
  • umożliwia automatyczne tworzenie zrzutów ekranów z zapisywanych stron www,
  • wtyczka PIKER działa zarówno w przeglądarkach, jak i w Adobe Reader,
  • zewnętrzne formatowanie publikacji poprzez Asystenta Publikacji ułatwia pracę na kilku edytorach tekstu naraz,
  • posiada dodatkowe funkcje, np. planowanie zadań, drukowanie z dowolnego poziomu programu (bibliografia, cytacje, przypisy, zadania),
  • program można uruchomić z pamięci USB.

Wady:

  • wersja 5.0 umożliwia pracę wyłącznie lokalnie, bez dostępu do chmury,
  • darmowa wersja pozwala na tworzenie biblioteczki tylko do 100 rekordów.

Do 30 września 2018 r. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie ma darmowy dostęp do licencji CITAVI.
Aby skorzystać z licencji należy wejść na stronę CITAVI Account, wybrać Uniwersytet Warszawski, a następnie założyć konto poprzez e-mail z domeną @uw.edu.pl.

W razie pytań prosimy o kontakt: informator.dziedzinowy@uw.edu.pl

Zotero

zoteroDarmowa wtyczka do przeglądarki Mozilla Firefox. W trakcie przeglądania stron internetowych program sam pobiera dane bibliograficzne, następnie segreguje je według schematu: tytuł, dane autora, nr ISBN, informacje o wydawcy, liczba stron, numer wydania itd. Pobrane dane użytkownik może sam modyfikować.

Zalety:

  • pozwala na bardzo proste pobieranie danych bibliograficznych, a wtyczki do edytora tekstu umożliwiają zapanowanie nad bibliografią i artykułem z pozycji jednego okna,
  • umożliwia eksport danych do formatów doc. lub odt., właściwych dla najpopularniejszych edytorów tekstu,
  • umożliwia pobranie opisów stron, danych o autorze, języku itd.,
  • pozwala na wprowadzenie komentarzy do zapisanych stron,
  • umożliwia dodawanie do stron dodatkowych plików,
  • stwarza powiązania pomiędzy poszczególnymi stronami.

Wady:

  • nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
  • nie ma polskiego interfejsu,
  • ustawione automatycznie skróty klawiaturowe są identyczne jak skrót na polskie znaki (ALT +litera),
  • automatyczna zamiana pierwszych liter każdego wyrazu z tytułu pobieranej publikacji na wielkie litery, powoduje konieczność ręcznej modyfikacji danych,
  • ma ograniczoną liczbę formatów prezentacji bibliografii.

Linki:
Menedżer bibliografii Zotero.
Zotero czy Mendeley?
Jak zainstalować i skonfigurować Zotero.

EndNote

endnotePłatny program internetowy firmy Thomson Reuters oferowany na platformie Web of Science. Należy wybrać opcję EndNote z górnego paska menu strony startowej platformy.

Zalety:

  • umożliwia przeszukanie baz danych i katalogów online,
  • pozwala na bezpośredni import z przeglądanych baz danych i/lub dysku komputera (z plików tekstowych o rozszerzeniu .txt),
  • daje możliwość automatycznego tworzenia przypisów i bibliografii załącznikowej (za pomocą rozszerzenia Cite While You Write, współpracującym z edytorem tekstu Microsoft Word),
  • umożliwia dzielenie się posiadanymi danymi bibliograficznymi z innymi osobami.

Wady:

  • nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
  • nie ma polskiego interfejsu,
  • wymaga opłaty i dostępu do konta na platformie Web of Science,
  • występują problemy z wydajnością przy tekstach o dużej objętości.

Linki:
Menedżer bibliografii EndNote
Czym jest program EndNote Web?
EndNote X4 – jak działa?

RefWorks

refworksUmożliwia zarządzanie bibliografią, wyszukiwanie w Internecie, pisanie, współpracę załącznikową oraz zarządzanie bazami danych. Oprogramowanie to płatny produkt firmy ProQuest.

Zalety:

  • umożliwia automatyczne tworzenie przypisów i bibliografii załącznikowej według różnorodnych standardów, stylów i wymogów redakcyjnych,
  • importuje rezultaty wyszukiwania i odnośniki z zasobów ScienceDirect/Scopus, CSA Illumina, Ebsco, Proquest, Ovid itp. oraz niektórych katalogów OPAC,
  • daje możliwość automatycznego wypełniania bibliograficznej bazy danych,
  • umożliwia współdzielenie danymi.

Wady:

  • nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
  • nie ma polskiego interfejsu,
  • wymaga opłaty i dostępu do konta na platformie ProQuest.

Linki:

Zapraszamy na szkolenia z obsługi Mendeleya i Citavi. Informacje i grafik szkoleń znajdują się tutaj.

Opracowanie: Maja Bogajczyk

Ikony: Freepik (www.freepik.com) z www.flaticon.com, Retina Display Icons (www.iconfinder.com/iconsets/TWG_Retina_Icons) od The Working Group (blog.twg.ca).