Biblioteka Uniwersytecka w WarszawieBiblioteka Uniwersytecka w Warszawie

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Szkolnictwo wyższe w Polsce

POL-on– repozytorium danych o polskiej nauce i szkolnictwie wyższym, z których część udostępnia publicznie. Wyodrębniono w nim blisko 40 modułów. Jest największym systemem publicznym z punktu widzenia zakresu zbieranych danych.

W ramach POL-onu działa między innymi:

POL-on – System Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym – gromadzi dane o nauce i szkolnictwie wyższym, z których część udostępnia publicznie. Zawiera dane o wszystkich polskich jednostkach naukowych, które mają być publicznie dostępne w myśl ustaw i rozporządzeń MNiSW: rejestry szkół wyższych, informacje o kierunkach i profilach kształcenia, zagregowane dane liczbowe dotyczące studentów, pracowników naukowych i wiele innych. Wymaga autoryzowanego dostępu.

Polska Bibliografia Naukowa PBN – portal Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego gromadzący informacje dotyczące polskich i zagranicznych czasopism naukowych oraz publikacji polskich naukowców.

Radon – źródło raportów, analiz i danych o szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce, pochodzących z zaufanych źródeł. Dane pochodzą z systemu POL-on oraz innych systemów źródłowych systemu RAD-on. Można je przeglądać, korzystając z filtrów, a także pobierać w formacie PDF, XLSX lub CSV.

Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy –prowadzi badania dotyczące instytucji naukowych w Polsce, jest również odpowiedzialny za systemy informatyczne wspierające naukę polską, w tym POL-on, Nauka Polska. Dodatkowo OPI oferuje szereg usług dla biznesu mających na celu ułatwienie komunikacji pomiędzy środowiskiem naukowym a organizatorami przedsięwzięć biznesowych opartych na zaawansowanych technologiach i wymagających wsparcia w postaci profesjonalnego zaplecza naukowo-badawczego.

Bazy OPI:

Usługi dla nauki – cyfrowe dla naukowców i polskiej nauki.

Ludzie Nauki – baza prezentująca profile ponad 200 tysięcy osób prowadzących badania naukowe w Polsce.

Navoica: Bezpłatne kursy przygotowane przez polskie uczelnie i instytucje.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów – centralny organ administracji publicznej odpowiedzialny za opiniowanie kandydatów na stopnie naukowe w Polsce.

Euraxess – sieć udziela bezpłatnie praktycznych informacji związanych z zatrudnianiem i pobytem zagranicznych naukowców w Polsce.

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej (FNP) – pozarządowa instytucja typu non profit realizująca misję wspierania nauki. Jest największym w Polsce pozabudżetowym źródłem finansowania nauki.

Krajowy Punkt Kontaktowy PR Horyzont Europa (KPK) w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju wspiera uczestnictwo polskich jednostek naukowych, przedsiębiorstw oraz innych podmiotów w Programie Ramowym Unii Europejskiej w zakresie badań i innowacji Horyzont Europa.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju – misją centrum jest wspieranie polskich jednostek naukowych i przedsiębiorstw przy wykorzystywaniu rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych.

Narodowe Centrum Nauki – agencja wykonawcza wspierająca działalność naukową w zakresie badań podstawowych, bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne.

Menedżer bibliografii to aplikacja wspomagająca: gromadzenie i zarządzanie danymi o wykorzystywanych materiałach (artykułach, książkach, rozdziałach, stronach internetowych itp.), generowanie opisów bibliograficznych wg wybranego standardu, wstawianie odnośników i bibliografii załącznikowej.

Dlaczego warto korzystać z menedżerów?

• Menedżer umożliwia wybór stylu bibliograficznego spośród kilku tysięcy stylów, często przygotowanych zgodnie z wymaganiami konkretnych czasopism. To menedżer dba o to, by odnośnik był właściwie sformatowany, by kolejne pozycje w bibliografii miały ten sam kształt.
• Program oferuje gotowy zestaw typów dokumentów, dla których opracowano elementy opisu bibliograficznego, ale również pozwala na samodzielne tworzenie nowych szablonów dla źródeł informacji.
• Jednym kliknięciem można zmienić styl bibliograficzny, np. z oksfordzkiego na APA i przygotować bibliografię do pracy.
• Narzędzie pozwala zarówno na manualne wprowadzanie danych bibliograficznych, jak i ich automatyczne pobieranie z istniejących baz danych.
• Dane wpisuje się tylko raz, a korzystać z nich można już we wszystkich kolejnych artykułach. Ponadto można grupować rekordy według własnych potrzeb.
• Program współpracuje z edytorami tekstów w celu tworzenia bibliografii załącznikowej, np. na potrzeby przygotowywanej publikacji.

Linki:
Czy badacz potrzebuje menedżera bibliografii?
Zarządzanie bibliografią i cytowaniami: menedżer bibliografii
Porównanie menedżerów bibliografii
Dlaczego nie należy używać bibliografii w Microsoft Word

Rada! Wybierając menedżera bibliografii warto, obok funkcjonalności, wziąć również pod uwagę:

• typ aplikacji (program czy serwis internetowy),
• rodzaj licencji (indywidualna, instytucjonalna),
• system operacyjny (Windows, Mac OS X, Linux, itp.),
• formaty importu i eksportu danych bibliograficznych,
• style cytowań bibliograficznych,
• współpracę z edytorami tekstu,
• integrację z zewnętrznymi bazami danych.

Mendeley

Darmowe (wersja podstawowa) oprogramowanie firmy Elsevier dostępne na system operacyjny Windows, Mac OS i Linux, jak również na urządzenia mobilne działające w systemie Android oraz iOS. Wymaga założenia konta na platformie Mendeley.com (pozwalające na pracę w tzw. chmurze).

W planie darmowym można otrzymać 2 GB przestrzeni dyskowej do przechowywania biblioteki plików oraz 100 MB przestrzeni współdzielonej.

Zalety:

• posiada bogaty katalog stylów bibliograficznych (w tym polskich),
• umożliwia przechowywanie i synchronizację dokumentów z różnych komputerów za pomocą prywatnego konta,
• daje możliwość pracy na dwóch wersjach: desktop i web,
• poprzez wtyczkę Web Importer umożliwia dodawanie rekordów bibliograficznych z poziomu przeglądarki internetowej, za pomocą której wyszukujemy informacje w bazach bibliograficznych, pełnotekstowych oraz przeglądając zasoby sieciowe (np. strony internetowe, Wikipedię),
• pozwala na automatyczne generowanie bazy dokumentów ze wskazanego katalogu na dysku,
• umożliwia tworzenie folderów, podfolderów, grup, dodawanie tagów,
• współpracuje z edytorami tekstów i pozwala na automatyczne wstawianie przypisów w tekście,
• posiada funkcje wyszukiwania haseł w dokumentach,
• umożliwia automatyczne wykrywanie duplikatów rekordów bibliograficznych,
• posiada wbudowany czytnik pdf,
• umożliwia dzielenie się zgromadzonymi opisami z innymi naukowcami oraz pracę w grupach.

Wady:

• nie ma polskiego interfejsu,
• efektywność wtyczki Web Importer zależy w dużej mierze od poprawnego umieszczenia metadanych w strukturze plików html przez dostawców sieciowych baz danych,
• bywa niestabilny,
• powoduje automatyczną zmianę danych przy wyszukiwaniu.

Linki:
Menedżer bibliografii Mendeley
Krótki przewodnik po Mendeley
Instrukcja migracji – jak przenieść swoje źródła z innych narzędzi do Mendeley.
Tutoriale Video
Polskie style cytowań w Mendeley

Citavi

Citavi to wszechstronne i łatwe w użyciu narzędzie do zarządzania bibliografią i organizacji wiedzy. Umożliwia przeszukiwanie baz danych (w tym polskich) z poziomu programu. Citavi to trzy narzędzia w jednym: edytor bibliograficzny, organizator wiedzy i terminarz zadań. Program posiada polski interfejs i dostęp do polskich stylów bibliograficznych.

Zalety:

• posiada polski interfejs,
• daje możliwość przeszukiwania katalogów bibliotecznych i baz danych z poziomu programu,
• umożliwia bezpośredni import danych z plików tekstowych (doc., xtl.),
• daje możliwość uzupełniania rekordów o dane biblioteczne, np. sygnaturę,
• zawiera bogaty katalog stylów bibliograficznych (w tym polskich),
• umożliwia automatyczne tworzenie zrzutów ekranów z zapisywanych stron www,
• wtyczka PIKER działa zarówno w przeglądarkach, jak i w Adobe Reader,
• zewnętrzne formatowanie publikacji poprzez Asystenta Publikacji ułatwia pracę na kilku edytorach tekstu naraz,
• posiada dodatkowe funkcje, np. planowanie zadań, drukowanie z dowolnego poziomu programu (bibliografia, cytacje, przypisy, zadania),
• program można uruchomić z pamięci USB.

Wady:

• wersja 5.0 umożliwia pracę wyłącznie lokalnie, bez dostępu do chmury,
• darmowa wersja pozwala na tworzenie biblioteczki tylko do 100 rekordów.

Zotero

Darmowa wtyczka do przeglądarki Mozilla Firefox. W trakcie przeglądania stron internetowych program sam pobiera dane bibliograficzne, następnie segreguje je według schematu: tytuł, dane autora, nr ISBN, informacje o wydawcy, liczba stron, numer wydania itd. Pobrane dane użytkownik może sam modyfikować.

Zalety:

• pozwala na bardzo proste pobieranie danych bibliograficznych, a wtyczki do edytora tekstu umożliwiają zapanowanie nad bibliografią i artykułem z pozycji jednego okna,
• umożliwia eksport danych do formatów doc. lub odt., właściwych dla najpopularniejszych edytorów tekstu,
• umożliwia pobranie opisów stron, danych o autorze, języku itd.,
• pozwala na wprowadzenie komentarzy do zapisanych stron,
• umożliwia dodawanie do stron dodatkowych plików,
• stwarza powiązania pomiędzy poszczególnymi stronami.

Wady:

• nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
• nie ma polskiego interfejsu,
• ustawione automatycznie skróty klawiaturowe są identyczne jak skrót na polskie znaki (ALT +litera),
• automatyczna zamiana pierwszych liter każdego wyrazu z tytułu pobieranej publikacji na wielkie litery, powoduje konieczność ręcznej modyfikacji danych,
• ma ograniczoną liczbę formatów prezentacji bibliografii.

Linki:
Menedżer bibliografii Zotero.
Zotero czy Mendeley?
Jak zainstalować i skonfigurować Zotero.

EndNote

Płatny program internetowy firmy Thomson Reuters oferowany na platformie Web of Science. Należy wybrać opcję EndNote z górnego paska menu strony startowej platformy.

Zalety:

• umożliwia przeszukanie baz danych i katalogów online,
• pozwala na bezpośredni import z przeglądanych baz danych i/lub dysku komputera (z plików tekstowych o rozszerzeniu .txt),
• daje możliwość automatycznego tworzenia przypisów i bibliografii załącznikowej (za pomocą rozszerzenia Cite While You Write, współpracującym z edytorem tekstu Microsoft Word),
• umożliwia dzielenie się posiadanymi danymi bibliograficznymi z innymi osobami.

Wady:

• nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
• nie ma polskiego interfejsu,
• wymaga opłaty i dostępu do konta na platformie Web of Science,
• występują problemy z wydajnością przy tekstach o dużej objętości.

Linki:
Menedżer bibliografii EndNote
Czym jest program EndNote Web?
EndNote X4 – jak działa?

RefWorks

Umożliwia zarządzanie bibliografią, wyszukiwanie w Internecie, pisanie, współpracę załącznikową oraz zarządzanie bazami danych. Oprogramowanie to płatny produkt firmy ProQuest.

Zalety:

• umożliwia automatyczne tworzenie przypisów i bibliografii załącznikowej według różnorodnych standardów, stylów i wymogów redakcyjnych,
• importuje rezultaty wyszukiwania i odnośniki z zasobów ScienceDirect/Scopus, CSA Illumina, Ebsco, Proquest, Ovid itp. oraz niektórych katalogów OPAC,
• daje możliwość automatycznego wypełniania bibliograficznej bazy danych,
• umożliwia współdzielenie danymi.

Wady:

• nie zawiera polskich stylów bibliograficznych,
• nie ma polskiego interfejsu,
• wymaga opłaty i dostępu do konta na platformie ProQuest.

Linki:

• Menedżer bibliografii Refworks
• Poradnik dla użytkowników w języku polskim
• Refworks 2.0 – skrócona instrukcja obsługi

BADANIA.NET – strona gromadzi autorskie streszczenia najnowszych doniesień z badań naukowych publikowanych w prestiżowych przeglądach naukowych.

Forum Akademickie – ogólnopolski miesięcznik informacyjno-publicystyczny podejmujący problematykę badań naukowych i szkolnictwa wyższego. Dostęp do pełnych tekstów numerów archiwalnych oraz spisy treści i fragmenty artykułów trzech ostatnich numerów.

KOPIPOL – Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych. Zarządza systemem repartycji indywidualnej (wynagrodzeń), czyli dzieli środki między uprawionych autorów publikacji naukowych i technicznych.

Nauka i Postęp – celem wortalu jest prezentacja aktualności ze świata nauki oraz B+R, publikacja newsów i felietonów oraz ciekawostek z zakresu najnowszych osiągnięć naukowych. Na wortalu publikowane są oryginalne materiały.

Nauka w Polsce – serwis PAP poświęcony polskiej nauce.

Nauka – kwartalnik Polskiej Akademii Nauk. Dostępne pełne teksty numeru bieżącego oraz numerów archiwalnych.

Obywatele Nauki – ruch społeczny środowiska pracowników naukowych, reprezentujących różne dyscypliny i ośrodki badawcze.

Polska Akademia Nauk – serwis promujący zarówno działalność PAN, jak i polskiej nauki w ogóle.

Polska Akademia Umiejętności – stowarzyszenie pełni rolę ważnego forum opiniotwórczego w zakresie nauki.

Academia.edu – amerykańska platforma społecznościowa dla naukowców z całego świata, umożliwia darmowe deponowanie publikacji oraz komunikację z innymi zalogowanymi użytkownikami; dostępność do wielu innych funkcjonalności jest odpłatna.

Asana – darmowa aplikacja do zarządzania projektami, grantami i zespołami.

Figshare – otwarte repozytorium umożliwiające użytkownikom przesyłanie dowolnego formatu pliku, od rysunku do prezentacji. Repozytorium umożliwia udostępnionym publicznie pracom automatyczne nadanie numeru DOI, co zwiększa ich cytowalność.

Google Scholar Citations – konto umożliwia automatyczne zliczanie bibliometrycznych wskaźników, np. cytowań, na wspomnianym portalu. Konto połączone jest z podstawowym kontem Google.

Google Scholar Button – rozszerzenie dodaje w przeglądarce przycisk ułatwiający dostęp do Google Scholar z dowolnej strony internetowej, dzięki czemu można odszukać pełny tekst na stronie internetowej lub w bibliotece uniwersyteckiej.

ORCID – Open Researcher and Contributor ID służy identyfikacji naukowca w zasobach elektronicznych. Identyfikator ma likwidować problem dublujących się nazwisk autorów, eliminować różne wersje zapisu imienia i nazwiska, a także precyzować tożsamość badacza.

Researchgate.net – międzynarodowa platforma społecznościowa dla naukowców z siedzibą w Niemczech, podobnie jak Academia.edu bezpłatnie oferuje możliwość deponowania publikacji, dodatkowe usługi dostępne są w rozmaitych ofertach subskrypcyjnych.

ResearcherID – połączona z Web of Science otwarta platforma dla naukowców. Użytkownik otrzymuje indywidualny numer – identyfikator umożliwiający badaczom identyfikację w zasobach Web of Science.

Readcube – aplikacja łącząca w sobie czytnik PDF, menadżer cytowań oaz wyszukiwarkę publikacji. Aplikacja dodatkowo rekomenduje publikacje w oparciu o preferencje użytkownika.

Zenodo – międzynarodowe bezpłatne repozytorium naukowe z siedzibą w Szwajcarii, gwarantujące bezpieczeństwo danych, uruchomione w maju 2013 r. w ramach europejskiego projektu OpenAIRE.

Co to jest ORCiD?

ORCiD (Open Researcher and Contributor ID) to cyfrowy identyfikator służący do odróżniania naukowca w zasobach elektronicznych. Ma likwidować problem dublujących się nazwisk autorów, eliminować różne wersje zapisu imienia i nazwiska, a także precyzować tożsamość badacza.

Zgodnie z projektem rozporządzenia do nowej Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ORCiD został wskazany jako obowiązkowy element w procesie oceny parametrycznej (Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie danych przetwarzanych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (§ 2. 1)), kadra naukowa została zobligowana do posiadania unikalnego elektronicznego identyfikatora naukowca. Identyfikatorem tym ma być ORCiD. Ma on też być obowiązkowym elementem w procesie oceny parametrycznej jednostek naukowych.

Identyfikator składa się z 16 cyfr podzielonych na 4 części, zapisanych w formie HTTP URL (np. http://orcid.org/0000-0042-3766-2908). Profil autora składa się z krótkiego opisu naukowca (biografia, słowa kluczowe, strona internetowa autora lub instytucji, identyfikatory w innych systemach) oraz wykazu publikacji, projektów i grantów.

ORCiD Ind. to organizacja non-profit z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Zarządzana jest przez Radę Dyrektorów wybieranych spośród reprezentantów organizacji członkowskich. W skład organizacji wchodzą przedstawiciele środowisk naukowych, stowarzyszenia, wydawcy, firmy z branży IT i inne.

Kto może założyć ORCiD?

• Pracownicy naukowi i dydaktyczni.
• Doktoranci.
• Studenci.
• Wszyscy zainteresowani nauką.

Dlaczego warto?

• Szybka identyfikacja dorobku konkretnego naukowca.
• Ułatwienie identyfikacji autorów prac w przypadku:
  • zmiany nazwiska,
  • nazwisk zawierających znaki diakrytyczne,
  • rozróżnienia dorobku naukowców z tej samej dziedziny,
  • przy konsolidacji w jeden zbiór prac autora po zmianie afiliacji.
• Uproszczenie procedury rejestracji przy wysyłaniu artykułów naukowych do wydawców (np. IEEE, Wiley, Springer) oraz przy składaniu wniosków grantowych, np. w programie HORYZONT 2020.
• Automatyczna wymiana danych pomiędzy profilem naukowca w ORCiD a profilami w bazie Web of Science (ResearcherID) i w bazie Scopus.

Jak założyć ORCiD?

1. Wejdź na stronę orcid.org.
2. Wybierz opcję Register now! ze strony głównej lub kliknij Sign in, a następnie Register now!
3. Wypełnij formularz rejestracyjny zgodnie z instrukcją.
4. Ustal, kto może zobaczyć Twój profil:
   1. everyone – profil publiczny (dane są widoczne dla wszystkich),
   2. trusted parties – tylko dla zaproszonych (dane są widoczne tylko dla wybranych odbiorców),
   3. only me – profil prywatny (dane są widoczne jedynie dla właściciela profilu).
      Jeśli chcemy, aby ORCiD spełniał swoją funkcję, należy wybrać everyone lub trusted parties.
5. Na podany adres e-mail otrzymasz wiadomość z prośbą o potwierdzenie, że jesteś właścicielem tego adresu.
6. Uzupełnij profil danymi biograficznymi, wykształceniem, miejscem zatrudnienia, informacją o projektach i grantach, w których uczestniczyłeś. Dołącz własne publikacje.

Przydatne linki

ORCiD Profil 
Społeczność ORCiD 
ORCiD pomoc 
Typy i rodzaje publikacji w ORCiD 
ORCiD ID w PBN 

Poradnik

Skorzystaj z naszego poradnika „Naukowiec w sieci”

Kontakt