ZaimPONuj otwartością!
Polityka Otwartej Nauki (PON) na Uniwersytecie Warszawskim
Z dniem 1 lutego 2026 roku na Uniwersytecie Warszawskim zaczną obowiązywać paragrafy 2 i 3 Polityki Otwartej Nauki (PON), regulujące warunki otwartego dostępu do wyników badań prowadzonych na UW w postaci publikacji (§ 2) i danych badawczych (§ 3). Zarządzenie w tej sprawie zostało podpisane 31 lipca 2025 roku przez Jego Magnificencję Rektora UW prof. Alojzego Z. Nowaka. Dzięki stworzeniu odpowiedniej infrastruktury repozytoryjnej oraz wprowadzeniu Polityki Otwartej Nauki Uniwersytet Warszawski dołączył do grona uczelni wyższych od lat promujących otwartość w nauce.
Obowiązki autorów publikacji naukowych
Zgodnie z wytycznymi PON każda publikacja naukowa autorstwa osoby afiliowanej przy Uniwersytecie Warszawskim, opublikowana po 1 lutego 2026 roku powinna zostać zdeponowana w Repozytorium Instytucjonalnym UW (w skrócie ReIn UW), co więcej – dostęp do jej pełnej treści musi być otwarty dla wszystkich użytkowników Internetu. Dane badawcze natomiast wytworzone w trakcie pracy naukowej należy po tym terminie umieszczać w repozytorium Dane Badawcze UW i/lub w wybranym i zaufanym repozytorium dziedzinowym.
Dla autorów nie oznacza to bynajmniej konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów wobec wydawców w postaci APC (Article Processing Charges) czy BPC/CPC (Book/Chapter Processing Charge). Repozytorium Instytucjonalne UW jest przygotowane do przyjmowania i udostępniania wersji tekstu innej niż VoR (czyli ostateczna wersja opublikowana) – na przykład preprintu, a także do ustalania preferowanej licencji (otwartej lub wolnej), czy wreszcie opóźnienia otwarcia dostępu do publikacji poprzez nałożenie embarga. Wszystko zależy od warunków umowy zawartej z wydawcą i decyzji autora deponującego swój tekst. Główną ideą przyświecającą Polityce Otwartej Nauki jest bieżące archiwizowanie dorobku pracowników naszej uczelni na zaufanych platformach należących do Uniwersytetu Warszawskiego, a za ich pośrednictwem możliwie najszybsze upowszechnianie wyników prowadzonych prac naukowych (bądź to w postaci surowych danych, bądź też w formie publikacji). W efekcie PON UW nie tylko wpłynie na usprawnienie komunikacji pomiędzy różnymi ośrodkami badawczymi, ale również przyczyni się do demokratyzacji zweryfikowanego i aktualnego stanu wiedzy.
Pełnomocnik Rektora UW ds. Otwartej Nauki
W celu skoordynowania działań Uniwersytetu w zakresie otwartej nauki oraz stworzenia specjalnego zespołu doradczego decyzją Rektora z 29 grudnia 2025 roku na stanowisko pełnomocniczki do spraw Otwartej Nauki w kadencji 2024-2028 została powołana Karolina Minch, która od 2020 roku pełniła analogiczną funkcję na rzecz Dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Obecnie obszar jej działalności oraz odpowiedzialności ulegnie znacznemu rozszerzeniu, jednak niezmiennie wszyscy autorzy publikacji naukowych afiliowanych przy UW będą mogą liczyć na kompetentną i życzliwą pomoc zarówno ze strony nowej pełnomocniczki, jak i Oddziału Wspierania Nauki BUW, z którym współpracuje na co dzień.
Szkolenia
W celu oswojenia użytkowników z uniwersyteckimi repozytoriami, które umożliwiają realizację PON od początku roku akademickiego 2025/2026 odbywają się szkolenia online prowadzone przez OWN BUW, sprawujący pieczę nad Repozytorium Instytucjonalnym UW oraz ICM UW, które nadzoruje działanie Repozytorium Dane Badawcze UW. Harmonogram szkoleń na kolejne miesiące oraz materiały pomocnicze można znaleźć na stronach BUW oraz ICM UW.
Opublikowano: 16 stycznia 2026