Gabinet Rycin BUW prezentuje najnowsze katalogi zbiorów

Wrzesień - grudzień 2020

Jednym z podstawowych zadań Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie jest naukowe opracowanie kolekcji oraz upowszechnienie rezultatów badań i wiedzy o zbiorze, które powinny być publikowane w drukowanych katalogach raisonné. Zadanie to udało się zrealizować dzięki grantowi Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, który został przyznany w 2013 r. Uniwersytetowi Warszawskiemu. Zespół z Gabinetu Rycin BUW wykonał projekt badawczy inicjujący serię katalogów zbioru i związany z obchodami 200-lecia uniwersyteckiego Gabinetu Rycin (2018) – najstarszej publicznej kolekcji grafiki i rysunku na ziemiach polskich. W pełni ilustrowana i opatrzona aparatem naukowym pięciotomowa publikacja, objęła wybrane zespoły rysunków dawnych (polskich i obcych), rysunków architektonicznych oraz grafiki dawnej obcej, a dzięki równolegle przygotowanej wersji anglojęzycznej kolekcje zostały włączone w międzynarodowy nurt badań. Dział rysunku dawnego polskiego reprezentuje katalog dr Małgorzaty Biłozór-Salwy Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła polska: S, rysunku dawnego obcego – katalog dr hab. Jolanty Talbierskiej Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niderlandzka, flamandzka i holenderska, rysunku architektonicznego – katalog Przemysława Wątroby Rysunki architektoniczne i dekoracyjne. Tylman van Gameren, a grafiki dawnej obcej – katalog Małgorzaty Łazickiej, Grafika dawna. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niemiecka. Barthel Beham i Sebald Beham.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu omawiającego projekt.

 

Małgorzata Biłozór-Salwa, Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła polska: S

Katalog reprezentujący dział rysunków dawnych mistrzów szkoły polskiej obejmuje 306 rysunków pochodzących z Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Są to prace: Józefa Sierakowskiego (1766-1831), Wincentego Smokowskiego (1797-1876), Antoniego Smuglewicza (1740-1810), Franciszka Smuglewicza (1745-1807), Łukasza Smuglewicza (1709-1980) oraz Jana Szeymeclera (ok. 1763- po 1794). Materiał zebrany w publikacji zawiera noty biograficzne uwzględniające najważniejsze fakty z życia każdego artysty i aktualny stan badań dotyczący jego twórczości. Rysunki omówiono w osobnych 306 hasłach, z których każde zawiera szczegółowy opis uwzględniający m. in. technikę wykonania, podłoże, historyczne montaże kolekcjonerskie, inskrypcje, a także dane proweniencyjne, bibliografię (w wybranych przypadkach uwzględniono źródła rękopiśmienne) oraz rozbudowaną glossę. Rysunki tworzące zespoły opatrzono objaśniającym wstępem, przybliżającym charakter i wspólne cechy tych prac. W katalogu uwzględniono aktualny stan badań nad rysunkami funkcjonującymi w dotychczasowej literaturze, omówiono liczne prace publikowane po raz pierwszy, jak również ustalono nowe atrybucje.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu prezentującego przebieg prac nad katalogiem i wybrane ustalenia autorki.

Jolanta Talbierska, Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niderlandzka, flamandzka i holenderska

Katalog kolekcji rysunków dawnych mistrzów szkoły niderlandzkiej, flamandzkiej i holenderskiej z Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie jest pierwszym kompleksowym opracowaniem tego zespołu. Objął on ostatecznie 211 rysunków powiązanych ze 106 autorami, w tym 21 rysunków anonimowych, dla których nie udało się wskazać rozsądnej atrybucji. Nazwiskom twórców, wśród których znaleźli się zarówno sławni mistrzowie (P.P. Rubens, J. Jordaens, Rembrandt), jak i znakomici twórcy rzadko notowani w kolekcjach (Jacob de Backer, Meindert Hobbema, Cornelis Cornelisz. van Haarlem), towarzyszą noty biograficzne omawiające również manierę rysunkową danego artysty i preferowane przez niego techniki. Każdy rysunek został szczegółowo opisany (technika, podłoże, inskrypcje, znaki własnościowe, montaże historyczne), poddany analizie i weryfikacji dotychczasowych ustaleń (m.in. autorstwa, tematu i ikonografii przedstawienia), związany z konkretnym artystą lub szkołą, uzupełniony kompletną bibliografią (w przypadku rysunków publikowanych) i obszernym komentarzem. Katalog, zawierający ponadto fotografie znaków wodnych papieru, indeks osobowy oraz indeks kolekcji i muzeów, poprzedza wstęp omawiający kolekcję rysunków niderlandzkich w Gabinecie Rycin BUW, w tym dotychczasowy stan badań i najważniejsze zespoły proweniencyjne.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu prezentującego specyficzną metodykę badania rysunków i przebieg prac nad katalogiem.

Przemysław Wątroba, Rysunki architektoniczne i dekoracyjne. Tylman van Gameren. Tom I-II

Katalog reprezentujący dział rysunków architektonicznych omawia należące do zbioru Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie rysunki Tylmana van Gameren, holenderskiego architekta działającego w drugiej połowie XVII wieku. Badaniami objęto całe Archiwum Tylmana, odnalezione w 1934 roku w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej, z którego wykluczono rysunki i ryciny już wcześniej uchodzące za prace innych autorów. Wobec pozostałych prac podjęto badania mające na celu weryfikację ich autorstwa za pomocą m.in. metody porównawczej ze szczególnym uwzględnieniem techniki rysunkowej oraz metody projektowej stosowanej przez architekta, a także charakteru pisma zachowanych na rysunkach inskrypcji. W rezultacie, z liczącego obecnie 801 obiektów Archiwum Tylmana, wyodrębniono 599 kart z ponad 840 rysunkami, które opatrzono w katalogu szczegółowym opisem, bibliografią i naukowymi notami uwzględniającymi dotychczasowy stan badań, a także – po raz pierwszy kompletem ilustracji (recto i verso). W wielu przypadkach udało się uzupełnić opisy o odczytane inskrypcje, niedostrzeżone wcześniej podziałki i zatarte elementy kompozycji, a także ustalić pierwowzory graficzne dla studiów perspektywicznych elementów architektonicznych i brył geometrycznych. Rezultatem prac są również liczne, nowe identyfikacje rysunków niepublikowanych lub opublikowanych jako nierozpoznane, ponadto skorygowanie błędnych informacji funkcjonujących w dotychczasowej literaturze. Obszerny aneks gromadzi wszystkie znaki wodne występujące na papierze z rysunkami Tylmana w kolekcji Gabinetu Rycin BUW.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu prezentującego przebieg prac nad katalogiem i wybrane odkrycia autora.

Małgorzata Łazicka, Grafika dawna. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niemiecka. Barthel Beham i Sebald Beham

Publikacja reprezentująca dział grafiki dawnej omawia 248 rycin Barthela Behama (1502-1540) i Sebalda Behama (1500-1550) ze zbioru Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Mimo, że sama twórczość braci Behamów została dobrze poznana, przede wszystkim w niemieckiej literaturze przedmiotu, to brak było monograficznego opracowania w języku polskim. Lukę tę, jako pierwsza wypełnia prezentowana publikacja, opatrzona pełnym aparatem naukowym i uwzględniającą wszystkie prace Behamów znajdujące się w Gabinecie Rycin BUW. Należy podkreślić, że miedzioryty i drzeworyty objęte katalogiem – poza pojedynczymi odbitkami, nie były też dotychczas publikowane. Większość pochodzi z kolekcji Stanisława Kostki Potockiego i została zgromadzona w sztucznym woluminie zawierającym wklejone prace graficzne tych oraz innych „małych mistrzów niemieckich”, mniej rycin reprezentuje zbiór króla Stanisława Augusta. Kompleksowe badania prowadzone w związku z katalogiem przyniosły wymierne rezultaty, takie jak weryfikacja autorstwa i tematu przedstawienia, w wielu przypadkach nadanie polskiego tytułu, określenie stanu odbitki czy przywołanie najnowszych interpretacji związanych z ikonografią poszczególnych prac.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu omawiającego główne założenia i rezultaty pracy nad katalogiem.

Wykłady prezentujące wybrane zagadnienia z rezultatów badań do katalogów zbiorów Gabinetu Rycin BUW na tle pokazu obiektów z kolekcji

  • 27 października 2020 r.
    Małgorzata Łazicka, Miniaturowe i różnorodne – o wybranych rycinach braci Behamów. Z rezultatów badań do katalogu: „Grafika dawna. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niemiecka. Barthel Beham i Sebald Beham”.
  • 10 listopada 2020 r.
    dr hab. Jolanta Talbierska, Rzadkie, znane i nieznane … Z rezultatów badań do katalogu: „Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła niderlandzka, flamandzka i holenderska„.
  • 24 listopada 2020 r.
    dr Małgorzata Biłozór-Salwa, Franciszek Smuglewicz – malarz w randze uczonego. Z rezultatów badań do katalogu: „Rysunki dawnych mistrzów. Wiek XV do lat 20. XIX wieku. Szkoła polska: S”.
  • 8 grudnia 2020 r.
    Przemysław Wątroba, Verso, czyli po drugiej stronie karty – kilka uwag o pomijanych szkicach i rysunkach Tylmana van Gameren. Z rezultatów badań do katalogu: „Rysunki architektoniczne i dekoracyjne. Tylman van Gameren”.

Zasady zamawiania katalogów

W przygotowaniu

 

      

Ikony: Freepik (www.freepik.com) z www.flaticon.com, Retina Display Icons (www.iconfinder.com/iconsets/TWG_Retina_Icons) od The Working Group (blog.twg.ca).