Festiwal Nauki 2026 w BUW
18-27 września 2026 r.Przepych obchodów książęcych zaślubin w renesansie, czytelnicy starych druków wobec cenzury oraz biblioteka rodzinna Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i jej użytkownicy – to tematy pokazów otwartych przygotowanych przez pracowników Gabinetów Zbiorów Specjalnych BUW w ramach 30. Festiwalu Nauki w Warszawie.
W programie imprezy znajdą się również lekcje przeznaczone dla uczniów szkół podstawowych (w tym klas nauczania początkowego) oraz średnich, poświęcone zagadnieniom z obszaru historii, historii sztuki i wiedzy o kulturze, omawiane w oparciu o obiekty ze zbiorów BUW.
POKAZY OTWARTE
Zapisy od 14 września pod adresem: wystawy.buw@uw.edu.pl
Sobota 19 września
godz. 17:00-18:00 – Zakazane = nieczytane? Czytelnicy starych druków wobec cenzury
Wykreślanie problematycznych fragmentów, ich wydzieranie, zamazywanie lub zaklejanie, a także opatrywanie adnotacjami „prohibitus” („zakazany”), czy „purgatus” („oczyszczony”) – to materialne ślady ingerencji pozwalające zobaczyć bezpośrednie konsekwencje cenzury w starych drukach. Uczestnicy pokazu obejrzą oryginalne obiekty ze zbiorów BUW, m.in. dzieła Mikołaja Kopernika, Conrada Gessnera i Erazma z Rotterdamu, ze śladami cenzury nanoszonej przez cenzorów, bibliotekarzy, właścicieli i czytelników. Będzie można poznać niejednoznaczny świat dawnych zakazów, intelektualnych sporów i praktyk czytelniczych, w którym oficjalne regulacje nieraz podlegały osobistym interpretacjom.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Joanna Milewska-Kozłowska, dr Martyna Osuch, Nataliia Sołtysiak, Gabinet Starych Druków BUW
BUW, sala nr 316
Poniedziałek 21 września
godz. 16:00-18:00 – Rodzinna biblioteka Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w BUW
Pokaz zbiorów z rodzinnej biblioteki poety będzie wyjątkową okazją, by zobaczyć książki Baczyńskich, na co dzień rozproszone między różnymi magazynami i gabinetami BUW. Zaprezentowane zostaną m.in. tytuły, które poeta kochał i które go ukształtowały, śpiewniki i atlasy, z których korzystała jego rodzina, ale też okładki wykonane przez samego Krzysztofa Kamila, książki jego dzieciństwa czy drukowane w konspiracji tomiki poetyckie.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Agnieszka Fabiańska, Gabinet Rękopisów; dr Zbigniew Olczak, Gabinet Zbiorów XIX Wieku; Joanna Dykczyńska, Gabinet Starych Druków; Małgorzata Uba, Gabinet Zbiorów Kartograficznych oraz Maria Fronczak
BUW, sala nr 315
Uwaga, minimalny wiek uczestników: 12 lat
Środa 23 września
godz. 17:00-18:00 – Ach, cóż to był za ślub! „Album brukselski” 1565 – rzecz o splendorze, tańcu i walce amazonek
„Album Brukselski” – seria 12 gwaszy na pergaminie powstała w kręgu manierystycznego malarza Fransa Florisa – w efektowny sposób ilustruje kilkudniowe uroczystości dworskie związane z zaślubinami Alessandro Farnese, syna Małgorzaty Parmeńskiej, księżnej Florencji i namiestniczki Niderlandów, z Marią Portugalską, które miały miejsce w Brukseli w 1565 r. Podczas wykładu będzie można poznać i obejrzeć to niezwykłe dzieło oraz dowiedzieć się, w jaki sposób w XVI w. wykorzystywano sztukę do uprawiania polityki.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Małgorzata Biłozór-Salwa, Gabinet Rycin BUW
BUW, sala nr 316
Niedziela 27 września
godz. 13:00-14:30 – Krzysztof Kamil Baczyński i jego najbliżsi – rodzina w lustrze książek z domowej biblioteki poety
Wykład i pokaz pozwolą zajrzeć do prywatnego świata Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i jego rodziny oraz poznać nieznane dotąd szczegóły ich życia, odczytywane z kart domowej biblioteki. Uczestnicy będą mieli okazję obejrzeć m.in. osobiste prezenty gwiazdkowe, które podarowali sobie Barbara i Krzysztof, odkryć tajemnicę inicjałów „P.” i „W.”, którymi posługiwali się małżonkowie, spróbować odczytać wytarte młodzieńcze próby poetyckie Krzysztofa Kamila oraz zobaczyć, co namalował Baczyński na okładce wierszy Miłosza.
Przygotowanie i prowadzenie: Maria Fronczak
BUW, sala nr 316
Uwaga, minimalny wiek uczestników: 12 lat
LEKCJE
Zapisy klas na lekcje będą możliwe od 31 sierpnia na stronie WWW Festiwalu Nauki: https://festiwalnauki.edu.pl/.
Klasy 1-3
Środa 23 września
godz. 10:00-11:00 – Młody humanista – o rękopisach w bibliotece
Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami do wykonania dla uczniów. Jej celem jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach i wyjaśnienie sensu ich gromadzenia. W formie zabawy ruchowej zostaną wprowadzone podstawowe pojęcia takie jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także przeprowadzić pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Ewa Hauptman-Fischer, Gabinet Zbiorów Muzycznych BUW
BUW, sala nr 316
Klasy 4-6
Poniedziałek 21 września
godz. 9:00-10:30 – O czym opowiada Twoje nazwisko?
Lekcja w formie warsztatów poświęcona zagadnieniom związanym z: kształtowaniem się nazwiska (zarys historyczny), rodzajami i etymologią nazwisk oraz związkom między nazwiskiem a genealogią.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Środa 23 września
godz. 11:30-13:00 – Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie?
Zajęcia w formie warsztatów, podczas których uczniowie poznają sposoby poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować własne drzewo genealogiczne. Zostaną omówione m.in. dokumenty niezbędne przy poszukiwaniu przodków, źródła, bazy i serwisy przydatne dla genealogii oraz metody wyszukiwania w tych zasobach, a także programy i szablony do tworzenia drzewa genealogicznego.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Czwartek 24 września
godz. 10:00-11:00 – Młody humanista – o rękopisach w bibliotece
Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami do wykonania dla uczniów. Jej celem jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach i wyjaśnienie sensu ich gromadzenia. W formie zabawy ruchowej zostaną wprowadzone podstawowe pojęcia takie jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także przeprowadzić pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Ewa Hauptman-Fischer, Gabinet Zbiorów Muzycznych BUW
BUW, sala nr 316
Klasy 7-8
Poniedziałek 21 września
godz. 11:30-13:00 – O czym opowiada Twoje nazwisko?
Lekcja w formie warsztatów, poświęcona zagadnieniom związanym z: kształtowaniem się nazwiska (zarys historyczny), rodzajami i etymologią nazwisk oraz związkom między nazwiskiem a genealogią.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Czwartek 24 września
godz. 11:30-13:00 – Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie?
Zajęcia w formie warsztatów, podczas których uczniowie poznają sposoby poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować własne drzewo genealogiczne. Zostaną omówione m.in. dokumenty niezbędne przy poszukiwaniu przodków, źródła, bazy i serwisy przydatne dla genealogii oraz metody wyszukiwania w tych zasobach, a także programy i szablony do tworzenia drzewa genealogicznego.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Szkoła średnia
Wtorek 22 września
godz. 11:30-13:00 – O czym opowiada Twoje nazwisko?
Lekcja w formie warsztatów poświęcona zagadnieniom związanym z: kształtowaniem się nazwiska (zarys historyczny), rodzajami i etymologią nazwisk oraz związkom między nazwiskiem a genealogią.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Środa 23 września
godz. 11:00-12:00 – Portret to nie tylko podobizna – o czym mówiły i do czego służyły dawne wizerunki
Malarskie, rzeźbiarskie i graficzne portrety z XVI-XIX w. ze zbiorów BUW posłużą za kanwę do opowieści o znaczeniu gestu, stroju i atrybutu w budowaniu wizerunku. Uczestnicy zajęć dowiedzą się m.in. jaką wymowę na dawnych portretach miało różne ułożenie rąk, z jakimi zwierzętami portretowano się najchętniej, czym wyróżniały się wizerunki dzieci oraz do czego odwoływały się najczęstsze męskie i kobiece atrybuty.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Izabela Przepałkowska, Gabinet Rycin BUW
BUW, sala nr 315
Czwartek 24 września
godz. 10:30-11:30, 12:30-13:30 – „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema
Spotkanie będzie poświęcone charakterystyce i rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku oraz jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru BUW unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej.
Będzie można zobaczyć utwory w konwencji fantastyki naukowej, horroru i fantasy autorstwa pisarzy polskich i światowych (w przekładach na język polski), jak również cenne wydania dzieł Stanisława Lema – najstarsze, często projektowane i ilustrowane przez artystów.
Przygotowanie i prowadzenie: dr Marta M. Kacprzak, Gabinet Zbiorów XIX Wieku BUW
BUW, sala nr 315
Piątek 25 września
godz. 11:30-13:00 – Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie?
Zajęcia w formie warsztatów, podczas których uczniowie poznają sposoby poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować własne drzewo genealogiczne. Zostaną omówione m.in. dokumenty niezbędne przy poszukiwaniu przodków, źródła, bazy i serwisy przydatne dla genealogii oraz metody wyszukiwania w tych zasobach, a także programy i szablony do tworzenia drzewa genealogicznego.
Przygotowanie i prowadzenie: Anna Gimlewicz, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń BUW
BUW, sala 139, poziom I
Serdecznie zapraszamy!
Opublikowano: 5 sierpnia 2026